O syntetycznych kannabinoidach, psychozie i majaczeniu

[Daniel Zalewski]

Uwaga organizacyjna: przez błąd podczas wgrywania na YouTube odcinki mogły pojawić się w innej kolejności niż zostały nagrane. Seria powstaje z potrzeby zrozumienia tego, co widzę na dyżurach — m.in. nowych substancji psychoaktywnych: skąd się biorą, czemu bywają tak nieprzewidywalne i co to oznacza klinicznie. Nie omawiam źródeł pozyskiwania substancji przez pacjentów i dbam o poufność.
Pozdrawiam serdecznie,
Daniel Zalewski

 

[ODCINEK 1]
Kannabinoidy bez mitów  - THC, układ endokannabinoidowy i syntetyczni agoniści receptora CB [SCRA]

 

https://youtu.be/Il4SWJeJwC0

 

Jeśli do tej pory „syntetyczne kannabinoidy” brzmiały dla Ciebie jak skrótowe „syntetyczne THC”, ten odcinek robi jedną ważną rzecz: porządkuje pojęcia i mechanizmy tak, żeby nie mieszać roślinnych konopi, THC, układu endokannabinoidowego i SCRA w jeden worek. Dostajesz prostą mapę, która ułatwia rozumienie, czemu czasem „ten sam receptor” wcale nie daje „tego samego efektu”. A na koniec spinam to z realnym światem: substancja to jedno, a produkt/forma i jej zmienność to drugie — i to często tłumaczy rozjazd między oczekiwaniami a obrazem klinicznym.

 

[ODCINEK 2]
O neurotoksyczności - czyli co syntetyczne kannabinoidy potrafią zrobić z mózgiem

 

https://youtu.be/X1SbJW3lts8

 

W drugim odcinku przechodzimy od „czym to jest” do „jak to wygląda w praktyce”: dlaczego coś, co przypomina psychozę, bywa majaczeniem i jak myśleć o tym w sposób uporządkowany. Dostajesz konkretną ramę kliniczną (bez sensacji i bez moralizowania), która pomaga odróżnić zaburzenia treści od zaburzeń uwagi/czuwania oraz sensownie zaplanować dalsze kroki po epizodzie. To odcinek, który zostawia słuchacza z „narzędziem do myślenia”, a nie tylko z listą objawów.

 

Najważniejsze pozycje bibliograficzne:
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, Text Revision (DSM-5-TR). 2022. 
American Psychiatric Association. The American Psychiatric Association Practice Guideline for the Prevention and Treatment of Delirium (Second Edition). 2025. 
Zawilska JB, Kuczyńska K (oraz współautorzy rozdziału o SCRA). Rozdział „Synthetic Cannabinoids…” w: Handbook of Neurotoxicity (Springer Nature Reference). 2022/2023. 
Brunton LL, Knollmann BC (eds.). Goodman & Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics. 14th ed., 2022. 
Vaccaro G i wsp. “Screening and Quantification of the Synthetic Cannabinoid Receptor Agonist 5F‑MDMB‑PINACA… concentration profile across seized paper…” Drug Testing and Analysis (2025